Statin có gây tăng cân không?

Nhiều người lo ngại rằng việc sử dụng statin có thể dẫn đến tăng cân. Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng khẳng định statin là nguyên nhân trực tiếp gây tăng cân. Mặc dù tăng cân không được ghi nhận là một tác dụng không mong muốn điển hình của statin, một số người vẫn có thể tăng cân trong quá trình điều trị. Nguyên nhân được cho là chủ yếu liên quan đến thay đổi lối sống và thói quen ăn uống, hơn là tác động trực tiếp của thuốc. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu cũng đang tìm hiểu khả năng statin ảnh hưởng đến các hormone điều hòa chuyển hóa, tuy nhiên các bằng chứng hiện tại vẫn chưa đủ để đưa ra kết luận.

Vì sao một số người dùng statin có thể tăng cân?

Một số người sử dụng statin cho biết họ nhận thấy những thay đổi như:

• Tăng vòng eo.
• Tăng lượng mỡ vùng bụng.
• Tăng cân nói chung.

Thay đổi chế độ ăn uống

Một trong những nguyên nhân được nhắc đến nhiều nhất là sự thay đổi trong hành vi ăn uống.

Sau khi bắt đầu điều trị bằng statin, một số người có xu hướng cho rằng thuốc đã giúp kiểm soát cholesterol nên không còn cần duy trì chế độ ăn nghiêm ngặt như trước. Điều này có thể khiến lượng calo và chất béo trong khẩu phần tăng lên, từ đó dẫn đến tăng cân theo thời gian.

Những giả thuyết về ảnh hưởng của statin lên chuyển hóa

Một nghiên cứu năm 2025 trên lợn non đánh giá tác động của atorvastatin cho thấy thuốc có thể gây ra một số thay đổi về chuyển hóa. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu trên động vật nên chưa thể khẳng định kết quả tương tự xảy ra ở người.

Các nhà nghiên cứu ghi nhận:

• Tăng nồng độ ghrelin: Ghrelin là hormone kích thích cảm giác đói. Khi nồng độ hormone này tăng, cảm giác thèm ăn có thể tăng theo và ảnh hưởng đến quá trình tích lũy mỡ.
• Tăng đề kháng insulin: Atorvastatin làm tăng nguy cơ xuất hiện tình trạng đề kháng insulin ở động vật nghiên cứu. Đề kháng insulin có thể khiến việc kiểm soát hoặc giảm cân trở nên khó khăn hơn.
• Thay đổi các hormone do mô mỡ tiết ra: Thuốc làm tăng nồng độ leptin và resistin trong máu. Một số bằng chứng cho thấy các hormone này có liên quan đến béo phì và rối loạn chuyển hóa.

Tuy nhiên, kết quả từ các nghiên cứu trên động vật không đồng nghĩa với việc sẽ xảy ra tương tự ở người. Mối liên quan giữa statin và thay đổi cân nặng vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Quản lý cân nặng khi đang dùng statin

Các khuyến cáo về kiểm soát cân nặng ở người dùng statin không khác so với người không sử dụng statin.

Để duy trì cân nặng hợp lý trong quá trình điều trị, người bệnh nên:

• Duy trì hoạt động thể lực thường xuyên, với mục tiêu ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ trung bình mỗi tuần.
• Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ.
• Ngủ đủ giấc.
• Kiểm soát khẩu phần ăn để hạn chế dư thừa năng lượng.
• Thay thế thực phẩm ít giá trị dinh dưỡng bằng các lựa chọn lành mạnh hơn.
• Uống đủ nước.
• Hạn chế thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường bổ sung.

Tóm tắt

Hiện nay, chưa có bằng chứng cho thấy statin trực tiếp gây tăng cân. Mặc dù một số người có thể tăng cân trong thời gian điều trị, nguyên nhân nhiều khả năng liên quan đến thay đổi chế độ ăn uống và lối sống hơn là do tác dụng của thuốc.

Các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục làm rõ liệu statin có ảnh hưởng đến quá trình điều hòa chuyển hóa và cân nặng hay không. Trong khi chờ thêm bằng chứng, người đang sử dụng statin vẫn nên duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn nhiều năng lượng và kết hợp vận động đều đặn để kiểm soát cân nặng hiệu quả.

 Nguồn

Medicalnewstoday