Áp lực tiềm ẩn từ chất bảo quản thực phẩm: 8 chất phụ gia cần lưu ý với nguy cơ tăng huyết áp
Tổng quan về chất phụ gia bảo quản thực phẩm
Chất phụ gia bảo quản là những chất được thêm vào thực phẩm nhằm ngăn chặn sự hư hỏng do vi sinh vật hoặc quá trình oxy hóa, từ đó kéo dài tuổi thọ và đảm bảo an toàn cho sản phẩm. Trong ngành công nghiệp thực phẩm, chúng được chia thành hai nhóm chính: phụ gia bảo quản không chống oxy hóa (tiêu diệt vi khuẩn, nấm mốc) và phụ gia bảo quản chống oxy hóa (ngăn chặn thực phẩm bị đổi màu hoặc ôi thiu).
Hiện nay, các chất này xuất hiện trong hơn 20% thực phẩm công nghiệp toàn cầu. Đáng chú ý, dữ liệu cho thấy sự hiện diện của chúng là cực kỳ phổ biến; khoảng 99,5% số người tham gia nghiên cứu thường xuyên tiêu thụ ít nhất một loại chất bảo quản thông qua chế độ ăn hằng ngày. Các nhóm thực phẩm chứa nhiều chất bảo quản nhất bao gồm thịt chế biến sẵn, đồ uống có cồn, bánh nướng đóng gói, phô mai và nước giải khát.
Mối liên hệ với các bệnh lý tim mạch chuyển hóa
Mặc dù các cơ quan quản lý như FDA và EFSA đã phê duyệt tính an toàn của nhiều loại phụ gia, những bằng chứng y khoa mới cho thấy việc tích lũy các chất này có thể gây hại cho hệ tim mạch. Các chuyên gia tin rằng phụ gia bảo quản có thể kích hoạt các phản ứng sinh học tiêu cực như stress oxy hóa, viêm hệ thống, hoặc gây ra các thay đổi về trao đổi chất và hệ vi sinh vật đường ruột.
Mối liên hệ này mang tính độc lập; nghĩa là ngay cả khi một người có chế độ ăn lành mạnh về mặt dinh dưỡng nhưng tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa chất bảo quản, họ vẫn đối mặt với rủi ro cao hơn. Ngoài cao huyết áp và bệnh tim mạch, một số nghiên cứu trước đây trong cùng hệ thống dữ liệu còn liên kết các chất này với nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và một số loại ung thư.
Nghiên cứu NutriNet-Santé
Nghiên cứu NutriNet-Santé được thực hiện tại Pháp từ năm 2009 đến 2024, theo dõi 112.395 người trưởng thành với thời gian trung bình là 7,9 năm. Đây là một trong những nghiên cứu chi tiết nhất khi phân tích tới 58 loại phụ gia bảo quản khác nhau dựa trên các hồ sơ thực phẩm cụ thể theo từng thương hiệu.
Các phát hiện quan trọng về nguy cơ cao huyết áp:
Kết quả cho thấy những người tiêu thụ nhiều chất bảo quản nhất có rủi ro mắc bệnh cao hơn rõ rệt so với nhóm tiêu thụ ít nhất:
- Tổng các loại chất bảo quản: Tăng 24% nguy cơ cao huyết áp.
- Chất bảo quản không chống oxy hóa: Tăng 29% nguy cơ.
- Chất bảo quản chống oxy hóa: Tăng 22% nguy cơ.
Khi đi sâu vào các hợp chất cụ thể, nghiên cứu đã chỉ ra 8 loại phụ gia liên quan trực tiếp đến cao huyết áp:
- Potassium sorbate (E202): Tăng rủi ro cao nhất với 39%.
- Citric acid (E330): Tăng 25% nguy cơ.
- Sodium nitrite (E250) và Potassium metabisulphite (E224): Cùng tăng 16% nguy cơ.
- Ascorbic acid (E300) và Sodium erythorbate (E316): Tăng 14% nguy cơ.
- Sodium ascorbate (E301): Tăng 12% nguy cơ.
- Các hợp chất Sulphites nói chung: Tăng 11% nguy cơ.
Các phát hiện về bệnh tim mạch (CVD):
- Những người tiêu thụ nhiều chất bảo quản không chống oxy hóa có rủi ro mắc bệnh tim mạch (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đau thắt ngực) cao hơn 16% và rủi ro bệnh mạch vành tăng 26%
- Đáng chú ý, Ascorbic acid (E300) – khi được sử dụng như một chất phụ gia cô lập trong thực phẩm chế biến – có liên quan đến việc tăng 15% nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Điều này tạo ra một nghịch lý y khoa vì vitamin C tự nhiên từ trái cây lại có lợi cho tim, cho thấy hình thức tiêu thụ (phụ gia vs. thực phẩm nguyên bản) đóng vai trò then chốt.
Tổng kết
Những dữ liệu từ NutriNet-Santé là một hồi chuông cảnh báo về sự hiện diện quá mức của các hóa chất bảo quản trong chế độ ăn hiện đại. Cao huyết áp đóng vai trò là "cầu nối" trung gian, giải thích cho khoảng 16,2% mối liên hệ giữa việc tiêu thụ chất bảo quản và các biến cố tim mạch sau này.
Nguồn
- https://www.escardio.org/news/press/press-releases/common-food-preservatives-linked-to-high-blood-pressure-and-heart-disease/#:~:text=Overall%2C%20they%20found%20that%20people,heart%20attack%2C%20stroke%20and%20angina
- https://edition.cnn.com/2026/05/20/health/food-preservatives-heart-risk-wellness
Bài viết liên quan
