Sữa và đột quỵ: liệu khoảng trống dinh dưỡng đang bị bỏ sót?

Khoảng trống tiêu thụ sữa tại Nhật Bản và bài toán dự phòng đột quỵ

Đột quỵ vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật, đồng thời tạo ra gánh nặng y tế đáng kể tại Nhật Bản nói riêng và thế giới nói chung. Bên cạnh kiểm soát các các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn lipid máu, xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh được xem là nền tảng quan trọng trong dự phòng bệnh.

Sữa và các sản phẩm từ sữa cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu như protein, canxi, kali và vitamin, đồng thời mang lại lợi ích tim mạch – chuyển hóa khi bổ sung đầy đủ. Tuy nhiên, mức tiêu thụ sữa ở người trưởng thành Nhật Bản hiện vẫn thấp hơn khuyến nghị hằng ngày (tương đương 180g sữa). Từ thực tế này liệu rằng việc tăng lượng sữa tiêu thụ trong cộng đồng có thể giúp làm giảm gánh nặng đột quỵ hay không.

Mô hình dự báo cho thấy điều gì?

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng mô hình Markov phân tầng theo độ tuổi và giới tính để mô phỏng tác động sức khỏe và kinh tế của việc tăng tiêu thụ sữa trong vòng 10 năm ở người trưởng thành Nhật Bản. Hai kịch bản can thiệp được xây dựng gồm tăng ngay lượng sữa lên mức khuyến nghị 180 g/ngày, hoặc tăng dần mỗi năm cho đến khi đạt mục tiêu, sau đó so sánh với mức tiêu thụ thực tế hiện tại.

Kết quả:

• Bối cảnh 1 (tăng lượng sữa tiêu thụ lên 180 g/ngày): Tỷ lệ mắc đột quỵ và tử vong liên quan có thể giảm khoảng 7,0%, trong khi chi phí chăm sóc sức khỏe liên quan đến đột quỵ giảm 5,1%.
• Bối cảnh 2 (tăng dần mức tiêu thụ qua từng năm): Mức giảm tương ứng là 3,2% và 2,2%.

Khi phân tích trên độ tuổi, nhóm tuổi 70–79 ghi nhận những tín hiệu nổi bật, trong khi mức giảm tương đối nổi bật hơn ở nhóm trẻ tuổi. Phân tích độ nhạy cũng cho thấy tác động của sữa lên nguy cơ đột quỵ là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến các dự báo của mô hình trong nghiên cứu.

Xây dựng định hướng chiến lược dự phòng đột quỵ  

Dù đây là nghiên cứu mô phỏng và chưa đánh giá đầy đủ chi phí triển khai can thiệp ở cấp độ dân số, kết quả vẫn gợi ý rằng việc đưa tiêu thụ sữa về mức khuyến nghị có thể mang lại lợi ích cả về sức khỏe lẫn kinh tế. Điều này nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng như một thành phần cần được quan tâm hơn trong chiến lược dự phòng đột quỵ. Trong bối cảnh gánh nặng biến cố tim mạch vẫn còn lớn, những thay đổi nhỏ nhưng bền vững trong chế độ ăn ở cấp độ cộng đồng có thể tạo ra tác động đáng kể về lâu dài.

Tổng kết

Nghiên cứu mô phỏng tại Nhật Bản cho thấy tăng tiêu thụ sữa đến mức khuyến nghị có thể góp phần giảm nguy cơ đột quỵ, giảm tử vong liên quan và tiết kiệm chi phí chăm sóc sức khỏe. Từ những tín hiệu tích cực cho thấy tầm quan trọng của dinh dưỡng hợp lý không chỉ trong dự phòng đột quỵ mà còn là xây dựng một cơ thể khỏe mạnh bền vững.

Nguồn

1. NewsMedical Life Sciences – truy cập tháng 3 năm 2026
2. https://doi.org/10.3390/nu18060906